Taşkale

Taşkale’nin eski adı Kızıllar’dır. Yapılan araştırmalar ve tesbitlerle Taşkale-Kızıllar’ın tarihi İ.S. 2-3. yüzyıllara kadar inmektedir, Yöre­de bulunan ve harebe halindeki Manazan, Zanzana ve Miske gibi yerleşim yerlerinde yapılan tesbitler ve ortaya çıkan buluntular Geç Roma, Erken Hristiyanlık, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait izler taşımaktadır.

Yüzey araştırmalarında ele geçen çanak-çömlek parçaları kaba fakat kırmızı astarlı olup, kötü fırınlanmış olmalarından Zanzana’nın Roma imparatorluk dönemine ait olduğunu göstermektedir.
Yeryüzünde mevcut olan ilk manastırlardan birisi kabul edilen Manazan Mağarası’nın ölü meydanında çıkarılan bir genç kadın ce­sedi Karaman Müzesi’nde muhafaza edilmektedir. Mağaranın doğu cephesinde yer alan bir niş içerisinde sıva içerisine yazılmış bir kita­be mevcuttur. Kitabe mağaranın Bizans dönemine ait olduğunu bel­gelemektedir.
Erken Hristiyanlık dönemi saklı kentlerinden olan Manazan’la il­gili Semavi EYİCE, Karadağ ve Karaman adlı eserinde (S. l 17) güne­yinden İstanbul’a kadar Anadolu’yu 1432 yılında dolaşan Bertram-dan’de La BROŞİE’RE’den söz etmektedir.

Manazan’ın Osmanlı devrinde de bir köy olduğunu da İ. H.KONYALI şu belge ile ispatlamaktadır. (Karaman Tarihi S. 660): “Elimizde bulunan 1073 (Miladi 1652) tarihli Nasuh Bey’e ait bir ilamdan öğrendiği­mize göre, Manizan şeklinde yazılan bu yer, bu tarihlerde bir köy imiş. Bir şahit bu ilama şöyle imza atmıştır: Abdül Fettah Ağa Ibriı H omza Bahser Çavuşan-i Konya an karye-i Manizan.”

Taş ambarlar, tüf kaya oluşumu yekpare kütle halinde olup dik bir yüzeye sahiptir. Orijinalinde Erken Hristiyanlık döneminde bir şapel olan Taş Camii dahil hiç bir hacimde her hangi bir tarih ya da tarıhlendirmeye yarayacak tarzda bir kalıntı yoktur. Nevşehir, Göre­me, Karaman, Göves, Konya-Hatunsaray, Gökyurt (Kilistra), Keçi-muhsine benzeri örnek yerler Anadolu’da özellikle Bizans çağına tarihlendirilmiştir.
Gizli tapınma, savunma ve saklanma gibi kaygılarla birlikte doğal kilerden korunma ve dokuya uygun şekilde doğayı kullanma düşün­ümden kaynaklanan bu tür koloni yerleşimlerin benzeri olan Taşkale ambarları da Anadolu Erken Hristiyanlık çağına tarihlendirilebilir.

Taşkale’nin tarih içindeki yerine açıklık getirecek önemli bir konu kasabada halen oturmakta olan halkın kaynağıdır. Kasabanın bun­dan önceki adı, halkının giyim-kuşam ve geleneksel etkinlikleri (geleneksel halk tiyatrosu ve seyirlik oyunlar) dokunmakta olan Kızıl­lar Halısı yörede konar-göçer evli bir aşiretin iskan edildiğini ispatla­maktadır. Kızıllar, “konar-göçer Türkmen yörükanfndandır ve Os­manlı imparatorluğumun aşiretleri iskan politikası uyarınca yöreye yerleşen aşirettir
Hazar Denizi’nin doğusundaki Ertek ırmağı dolaylarında ve Gür­can’da oturan Yamutlar’dan bir kabile olan Kızıl aşireti Moğol İstila­sı ile göç etmiş ve Osmanlı İmparatorluğu sınırları içine katılmıştır. Anadolu’da Bozok, Kayseri, Sivas, Akdağ, Adana, Maraş, Teke Ha-mıd, Bolu, Tarsus, içel, Karaman, Afyonkarahisar, Bolvadin Dinar Şark. Karaağaç, Karaman, Çerkeş gibi 13 il sınırları içerisinde 16 köy kasaba ve beldede; Rumeli’de ise Gümülcine, Dimetoka, Kavala Uskup, Hezargrad (Niğbolu), Vardar, Selanik, Silistre, Usturga Ohrı, Manastır ve köylerinde Kızıl, Kızıllı, Kızıllar, Kızılca, Kızıloğuz Kızılkocalı, Kızılcakeçili…. adlarıyla iskan olan aşiret geleneklerine bağlı, otantik kültüründen birşey kaybetmemiştir.

Kaynak : Taşkale belediyesi
.

2 thoughts on “Taşkale

  1. Oguz bey,

    bir arkeolog olarak sayfanızı ilgi ile inceledim. Oldukça güzel bilgiler vermişsiniz ve emek sarf etmişsiniz. Ben ve eşim Hakkı Ceylan’da sık sık fotoğraf seyahatlarine gidip gördüğümüz yerleri, biraz tarihinden, biraz turistik olarak yaptığımız http://www.azgezmis.com sayfamızda anlatmaya çalışıyoruz.

Yorum yazabilirsiniz

Translate »
%d bloggers like this: